Η τηλεόραση σε ρόλο μπέιμπι σίτερ

Οι δημιουργικές ώρες των γονιών με τα παιδιά μειώνονται, ενώ ξένες γλώσσες, σπορ, μουσική αποτελούν πολυτέλεια

Της Λινας Γιανναρου
(Αναδημοσίευση απο την Καθημερινή)

Η Μελίνα εργάζεται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Αργησε λίγο να κάνει παιδί, στα 40 της, αλλά ήταν από απόφαση. Δεν ήταν έτοιμη να αναλάβει οικονομικά το βάρος. Παρ' ότι παντρεμένη με έναν άντρα που αγαπάει, ήθελε να είναι οικονομικά ανεξάρτητη ούτως ώστε εάν -ο μη γένοιτο- επέλθει ένας χωρισμός, να μπορεί μόνη της να μεγαλώσει το παιδί - ούτε διατροφές ούτε τίποτα.
Τελικά, δεν ήρθε ο χωρισμός. Ηρθε η κρίση. Και είναι ανελέητη. «Λες και πάτησε κάποιος το διακόπτη κι έσβησαν τα όνειρά μου», όπως λέει χαρακτηριστικά. Οι αλλαγές δεν ήταν μεγάλες - ένας σπασμός σε ένα νεύρο, που όμως ταρακουνάει ολόκληρο το κορμί.

Ο μισθός του άντρα της -καθηγητής σε ιδιωτικό σχολείο- μειώθηκε, ενώ χάθηκε και η δεύτερη δουλειά στο φροντιστήριο. Σήμερα, αγκομαχάει να καλύψει το χαμένο έδαφος με ιδιαίτερα μαθήματα, αλλά αυτό κι αν είναι πολυτέλεια στις μέρες μας. Δεν υπήρχε άλλη λύση: για να ορθοποδήσει το σπιτικό, έπρεπε η Μελίνα να βρει δεύτερη δουλειά. «Ολοι οι οικονομολόγοι το ίδιο θα μας έλεγαν. «Πρέπει να βρω κι άλλη δουλειά». Ομως, μια οικογένεια δεν είναι μπακάλικο, να υπολογίζεις τα έσοδα και τα έξοδα», διηγείται η ίδια στην «Κ».
Πράγματι. Για να «βγουν» τα νούμερα, η Μελίνα έπιασε δουλειά σε ένα λογιστικό γραφείο (πόσο πιο ταιριαστό;) - ωράριο 3-9 μ. μ. ««Τυχερή είσαι», θα σου πουν οι οικονομολόγοι», λέει υπομειδιώντας. «Κι ας αφαιρούνται αυτές οι ώρες από τον χρόνο που περνάω με το παιδί μου, από τον χρόνο που μοιραζόμασταν κάθε απόγευμα».


Η οικονομική κρίση χτυπάει εκεί που πονάει: στην οικογένεια. Οι συνθήκες με τις οποίες μεγάλωναν τα παιδιά πριν από λίγα χρόνια σήμερα θεωρούνται πολυτέλεια. Ξένες γλώσσες, ενισχυτικά μαθήματα, σπορ, μουσική, χοροί, το ένα μετά το άλλο κόβονται. Οι δημιουργικές ώρες με τα παιδιά «κουρεύονται». Επιστρατεύονται αδρανή πυρομαχικά: γιαγιάδες, γείτονες, η τηλεόραση. Η τάση, εξάλλου, είναι διεθνής, φτάνοντας σε εμάς από χώρες που έχει ήδη πλήξει η οικονομική κρίση. Μόνο στη Μ. Βρετανία εκτιμάται ότι το ένα τέταρτο των νέων γονιών (με παιδιά 2 έως 6 ετών) χρησιμοποιούν την τηλεόραση σαν μπέιμπι σίτερ. «Ακόμα κι εκεί να μη φτάσουμε, να μην παρκάρουμε τα παιδιά μας μπροστά στην τηλεόραση, εγώ τουλάχιστον δεν έχω κουράγιο στις 10 η ώρα το βράδυ να επικοινωνήσω με το παιδί μου, να μοιραστώ τις εμπειρίες της ημέρας του», λέει η Μελίνα. «Εκείνη την ώρα, δεν είμαι καλή μητέρα», συμπληρώνει με πίκρα.
ΑνασφάλειαΟμως, ακόμα και γυναίκες με άπλετο χρόνο για τα παιδιά τους αδυνατούν σήμερα να αντεπεξέλθουν επαρκώς στον ρόλο της μητέρας. Η οικονομική κρίση έχει επιδεινώσει ακόμη περισσότερο τον ρόλο της γυναίκας στην αγορά εργασίας, εκτοξεύοντας τον δείκτη ανεργίας στα ύψη. Από 15,6% το 2006 βρίσκεται σήμερα (2011) στο 19%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (-5,5 ποσοστιαίες μονάδες ψηλότερος από των ανδρών). Η απουσία δουλειάς έχει συχνά τις ίδιες επιπτώσεις με τον μεγάλο φόρτο εργασίας, κούραση, μελαγχολία, υψηλό στρες, τα οποία επιβαρύνουν την οικογένεια και αφήνουν το αποτύπωμά τους στα παιδιά.
Την ίδια ώρα, σήμερα, περισσότερο από ποτέ, ακούγεται στα πηγαδάκια η φράση: «Εγώ πότε θα γίνω μάνα;». Αλλά τα γέλια είναι κομμένα. Οι θέσεις εργασίας για τις γυναίκες είναι επισφαλείς. Mε τέτοια προσφορά εργασίας, όλες το σκέφτονται δύο φορές να αντιδράσουν σε αυθαίρετες εργοδοτικές αποφάσεις, σε αδικίες στον χώρο εργασίας. «Και να μου την πέσει το αφεντικό, θα του κάτσω, μπορώ κι αλλιώς;», είναι η κυνική ομολογία από νέες κοπέλες. Κι αυτό το μαύρο σύννεφο στα μάτια τους δεν θα διαλυθεί ούτε όταν κάνουν το πρώτο τους παιδί. Είναι τυχαία η ραγδαία αύξηση στην κατανάλωση ψυχοφαρμάκων στην Ελλάδα; Πέρυσι καταναλώσαμε 9.365.161 κουτιά αγχολυτικών φαρμάκων και 8.401.480 κουτιά αντικαταθλιπτικών, έναντι 6.491.903 το 2006.
«Ανάθεμα την κρίση», λέει η Μελίνα. «Τι άλλο να κόψουμε, δηλαδή; Ηταν πολυτέλεια μια εκδρομή τον χρόνο; Μια μπίρα στη γειτονιά; Αλλά θα σου πει ο άλλος «την υγειά σου να 'χεις» και θα 'χει και δίκιο».